Υπάρχουν άνθρωποι που επιλέγουν το επάγγελμα τους επειδή τους αρέσει. Υπάρχουν άλλοι που το επιλέγουν επειδή πάντα είχαν μια κλίση. Υπάρχουν κάποιοι που δεν διάλεξαν απλώς ένα επάγγελμα, διάλεξαν τρόπο ζωής.
Πριν από μερικά χρόνια μοιράστηκα δημόσια την προσωπική μου εμπειρία με τον παιδικό καρκίνο, που βίωσα στην ηλικία των 9 χρονών. Την ιστορία ενός μικρού κοριτσιού, που στην τρυφερή αυτή ηλικία βρέθηκε ξαφνικά από το σχολείο και την παιδική χαρά στους διαδρόμους του Παιδοογκολογικού θαλάμου του Μακάριου νοσοκομείου ακούγοντας πρωτόγνωρες λέξεις όπως χικ-μαν, χημειοθεραπείες, πόρτ, χειρουργείο, λευχαιμία…Μια ιστορία γεμάτη φόβο, αγωνία, άγχος, δάκρυα, αλλά και τεράστια δύναμη, αγάπη, ελπίδα και πολλές πολλές καινούργιες φιλίες.
Σήμερα όμως, δεν θα μιλήσω ξανά για την Λευχαιμία. Θέλω να μιλήσω για όλα όσα άφησε μέσα μου και πόσο καθοριστικό ρόλο έπαιξε στις επιλογές μου σήμερα. Γιατί υπάρχουν εμπειρίες, που ακόμη και να τελειώσουν, μας συνοδεύουν μέχρι σήμερα, σε κάθε βήμα τις ζωής μας.
Πολλοί πιστεύουν ότι όταν ένας άνθρωπος νικήσει τον καρκίνο, η ζωή συνεχίζεται όπως πριν. Η πραγματικότητα διαφέρει εν μέρη. Η ζωή συνεχίζεται, αλλά εσύ δεν είσαι ποτέ ο ίδιος άνθρωπος.
Ο παιδικός καρκίνος, μου στέρησε ένα σημαντικό κομμάτι της παιδικής μου ηλικίας, ταυτόχρονα όμως μου χάρισε κάτι που λίγοι άνθρωποι αποκτούν τόσο νωρίς. Μου χάρισε την επίγνωση της αξίας της ζωής και όλων αυτών που συχνά θεωρούμε δεδομένα στην ζωή μας, αλλά πολλοί άνθρωποι παλεύουν να τα έχουν, την αξία του συχνού επαναπροσδιορισμού και της επίγνωσης ότι η πραγματική ευτυχία και επιτυχία βρίσκεται σε όλα αυτά που έχουμε και όχι σε όλα αυτά που επιθυμούμε.
Τίποτα δεν είναι δεδομένο, έμαθα ότι πίσω από κάθε χαμόγελο μπορεί να κρύβεται ένας μεγάλος αγώνας. Έμαθα ότι η ελπίδα δεν είναι μια όμορφη λέξη, μια έννοια, αλλά επιλογή. Πάνω από όλα έμαθα ότι ένας άνθρωπος, μπορεί να αλλάξει τη ζωή ενός άλλου, ακόμη και αν δεν το καταλαβαίνει εκείνη την στιγμή.
Θυμάμαι, ακόμη τα πρόσωπα των ανθρώπων που στάθηκαν δίπλα μου από την πρώτη στιγμή, τους γιατρούς που προσπαθούσαν να μας εξηγήσουν τα δύσκολα με απλά λόγια. Τους νοσηλευτές που δεν πρόσφεραν μόνο φροντίδα αλλά και μια αγκαλιά, ένα χαμόγελο, μια κουβέντα όταν όλα έμοιαζαν σκοτεινά. Τους εθελοντές που αφιέρωναν τον χρόνο τους για να μας θυμίζουν ότι έξω από τους τοίχους του νοσοκομείου υπάρχει ακόμα ζωή, ανθρωπιά και προσφορά. Εκείνη την εποχή δεν μπορούσα να φανταστώ πόσο βαθιά θα χαράσσονταν όλα αυτά μέσα μου, και πως σήμερα πλέον θα αποτελούν μέρος της ζωής μου. Σήμερα καταλαβαίνω ότι, χωρίς να το γνωρίζουν, όλοι αυτοί οι άνθρωποι φύτεψαν ένα μικρό λιθαράκι στην καρδιά μου, αυτό της προσφοράς. Μεγαλώνοντας άρχισα να αναρωτιέμαι ποιος είναι ο δικός μου σκοπός. Γιατί μου δόθηκε αυτή η δεύτερη ευκαιρία; Οι απάντηση δεν ήρθε αμέσως. Ήρθε σιγά σιγά, μέσα από την ανάγκη να βρίσκομαι κοντά στους ανθρώπους. Να μπορώ να προσφέρω, να στηρίζω, να δίνω ελπίδα, όπως κάποτε μου έδωσαν και εμένα.
Έτσι γεννήθηκε και η απόφαση να σπουδάσω Λογοπαθολογία, το επάγγελμα μου. Πολλοί θεωρούν ότι η Λογοθεραπεία αφορά μόνο την καθαρή προσφορά ή την εκμάθηση κάποιων ήχων. Η Λογοθεραπεία δεν ήταν ποτέ αυτό. Η Λογοθεραπεία είναι επικοινωνία και η επικοινωνία είναι ζωή. Είναι η πρώτη φορά που ένα παιδί θα μπορέσει να πει “μαμά”, είναι το “ σ’ αγαπώ” που μέχρι χθες δεν μπορούσε να εκφράσει. Eίναι το φοβάμαι, το πονάω και το θέλω να παίξω. Είναι η δυνατότητα να εκφράζεις τις ανάγκες, τις σκέψεις και τα συναισθήματά σου. Κάθε παιδί που συναντώ στο γραφείο μου κουβαλά τη δική του ιστορία. Κάποια δυσκολεύονται να αρθρώσουν άλλα να κατανοήσουν, άλλα να οργανώσουν τον λόγο τους. Κάποια παιδιά ακόμη δεν μπορούν και ίσως δεν θα μπορέσουν ποτέ να επικοινωνήσουν λεκτικά και εκπαιδεύονται σε άλλες μορφές εναλλακτικής επικοινωνίας, όπως βλέμμα, κινήσεις, αγγίγματα… Πίσω όμως από κάθε δυσκολία υπάρχει πάντα ένα παιδί που ζητά το ίδιο πράγμα. ΚΑΤΑΛΑΒΕ ΜΕ. Και μαζί με το παιδί, υπάρχει μια οικογένεια που αγωνιά. Γονείς που πολλές φορές νιώθουν ενοχές. Γονείς που αναρωτιούνται αν έκαναν κάτι λάθος. Γονείς που φοβούνται για το μέλλον. Τότε θυμάμαι και την δική μου μητέρα. Θυμάμαι το βλέμμα της στο νοσοκομείο. Θυμάμαι πως κι εκείνη φοβόταν, αλλά στεκόταν όρθια για να μου δίνει δύναμη.
Ίσως για αυτό μπορώ σήμερα να καταλάβω λίγο καλύτερα αυτούς τους γονείς. Όχι επειδή έζησα τις ίδιες δυσκολίες, αλλά επειδή έζησα την αγωνία μιας οικογένειας που πάλευε για το παιδί της. Στη δουλεία μου έχω μάθει πολλές φορές ότι τα παιδιά δεν χρειάζονται μόνο θεραπεία. Χρειάζονται κάποιον να πιστέψει στις δυνατότητες τους. Κάποιον που δεν θα σταθεί σε αυτά που δεν μπορούν ακόμη να κάνουν, αλλά και σε όσα μπορούν να καταφέρουν. Γιατί πρόοδος δεν μετριέται πάντα με μεγάλες αλλαγές. Μερικές φορές είναι μια συλλαβή, μια λέξη, ένα βλέμμα.. μια αγκαλιά στο τέλος της συνεδρίες. Υπάρχουν στιγμές που οι γονείς συγκινούνται επειδή το παιδί τους είπε πρώτη φορά μια λέξη. Εκείνη την στιγμή δεν συγκινούμαι μόνο ως επαγγελματίας, συγκινούμαι ως άνθρωπος γιατί γνωρίζω πόση δύναμη μπορεί να κρύβεται πίσω από μια τέτοια κατάκτηση. Δυστυχώς, ακόμη υπάρχουν παιδιά τα οποία δεν αξιολογούνται έγκαιρα.
Παιδιά που χαρακτηρίζονται ως “τεμπέλικα”, “αντιδραστικά”, “κακομαθημένα”, ενώ στην πραγματικότητα δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν.
Η επιστήμη μας , δείχνει ότι όταν αυτές οι δυσκολίες αναγνωρίζονται νωρίς και αντιμετωπίζονται σωστά, η πορεία ενός παιδιού μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά. Αντίθετα, όταν παραμένουν χωρίς υποστήριξη, μπορούν να επηρεάσουν την αυτοεκτίμηση, την σχολική επίδοση τους, τις σχέσεις τους με τους συνομήλικους τους και σε ορισμένες περιπτώσεις να συνδεθούν με προβλήματα συμπεριφοράς, ακόμη και παραβατικής συμπεριφοράς, αργότερα στην ζωή τους.
Γιαυτό η έγκαιρη παρέμβαση δεν είναι πολυτέλεια, είναι ευκαιρία. Ευκαιρία για ένα παιδί να μεγαλώσει επενδύοντας στον εαυτό του. Ευκαιρία για μια οικογένεια να νιώσει ότι δεν είναι μόνη. Καμιά φορά, όταν κλείνει η πόρτα του γραφείου μου μετά την τελευταία συνεδρία της ημέρας, μένω για λίγο μόνη. Σκέφτομαι όλα τα παιδιά που γνώρισα, τις μικρές τους νίκες…και χωρίς να το θέλω ταξιδεύω πίσω. Ταξιδεύω πίσω στους διαδρόμους του παιδοογκολογικού, στους φίλους που γνώρισα εκεί. Σε εκείνα τα παιδιά που σήμερα δεν βρίσκονται πια κοντά μας.. που ήταν πλέον δική μου φίλοι.. Τα κουβαλώ πάντα μέσα μου, είναι και θα είναι πάντα κομμάτι της ιστορίας μου. Και ίσως ο πιο όμορφος τρόπος να τιμήσω την μνήμη τους είναι να μη θεωρήσω ποτέ δεδομένη την ζωή που μου χαρίστηκε. Να αξιοποιώ κάθε μέρα αυτή τη δεύτερη ευκαιρία προσφέροντας στους άλλους. Δεν μπορώ να αλλάξω τον κόσμο. Μπορώ όμως να αλλάξω την ζωή ενός παιδιού, έστω να συμβάλω στην βελτίωση της ποιότητας της ζωής του. Να του δώσω φωνή, να το βοηθήσω να πιστέψει στον εαυτό του, να κάνω έναν γονιό να φύγει από το γραφείο μου πιο αισιόδοξος απότι μπήκε. Αυτό για μένα είναι επιτυχία. Αν σήμερα με ρωτούσε κάποιος τι μου άφησε ο παιδικός καρκίνος, δεν θα μιλούσα μόνο για τις δυσκολίες. Θα έλεγα πως μου άφησε μια ευθύνη. Την ευθύνη να μην αφήσω δεύτερη ευκαιρία που μου δόθηκε να περάσει ανεκμετάλλευτη. Να ζω με ευγνωμοσύνη, να αγαπώ περισσότερο, να προσφέρω περισσότερο, να βλέπω πίσω από κάθε διάγνωση πρώτα από όλα τον άνθρωπο. Γιατί αυτό βίωσα και εγώ όταν ήμουν παιδί, δεν ήμουν ένας αριθμός σε ένα ιατρικό φάκελο. Ήμουν η Ελένη. Και κάποιοι άνθρωποι με κοίταξαν με αγάπη, σεβασμό και με πίστη.
Σήμερα προσπαθώ καθημερινά να κάνω ακριβώς το ίδιο. Να κοιτάζω κάθε παιδί σαν να είμαι μοναδικό. Γιατί είναι.
Κλείνοντας, θα ήθελα να απευθυνθώ σε κάθε γονιό που ίσως διαβάζει αυτές τις γραμμές.
Αν κάτι σας προβληματίζει στην ανάπτυξη ή στην επικοινωνία του παιδιού σας, μη φοβηθείτε να ζητήσετε μια αξιολόγηση. Δεν είναι μια τεμπέλα. Είναι μια πράξη αγάπης. Όσο νωρίτερα αναγνωριστεί μια δυσκολία, τόσο περισσότερες δυνατότητες έχει το παιδί να εξελεγχθεί, να αποκτήσει αυτοπεποίθηση και να βρει τη δική του φωνή.
Γιατί τελικά, ύστερα από όλα όσα έζησα, κατέληξα σε ένα μόνο συμπέρασμα. Η ζωή αποκτά πραγματικό νόημα όταν η δική μας ιστορία γίνεται αφορμή να φωτιστεί η ιστορία κάποιου άλλου. Κι αν κάποτε ήμουν εγώ το παιδί που είχα ανάγκη από ανθρώπους να του κρατήσουν το χέρι, σήμερα αισθάνομαι βαθιά ευγνωμοσύνη που μπορώ να κρατώ εγώ το χέρι πολλών παιδιών που χρειάζονται στήριξη.
Αυτός είναι ο δικός μου τρόπος να λέω ευχαριστώ στην ζωή.
